گره کور تامین نهادههای دامی
اعتماد/متاسفانه این روزها شاهد آنیم که کلاف تامین نهادههای دامی به هم پیچیده و همین موضوع باعث کاهش تولید مرغ در کشور شده است و در برخی استانها مانند استان اصفهان مجددا عرضه مرغ با کارت ملی انجام میشود.
در سال ۱۳۷۰ و پس از اینکه سیستم کوپنی به اتمام رسید، دولت اعلام کرد افرادی که کوپن مرغ و تخممرغ دارند آن را به بانک بدهند و مابهالتفاوت آن را دریافت کنند اما فقط یک بار این مابهالتفاوت را دادند و دیگر نپرداختند که ما امیدواریم دیگر شاهد سیستم کوپنی نباشیم. وضعیت بازارگاه بسیار در نوسان است و به دلیل کمبود نهادههای دولتی مرغداران ناچارند تا بخشی از نهادههای خود را از بازار آزاد تهیه کنند. اوضاع بازارگاه به گونهای است که برخی تولیدکنندگانی که از دو ماه قبل هزینه نهادههای خود را به بازارگاه واریز کردهاند، هنوز نهادهای برای آنها ارسال نشده و با کمبود مواد اولیه در صنعت مرغداری روبهرو شدهاند و همین موضوع باعث مشکلات در تولید مرغ شده است. امسال هم همانند سال گذشته مشکل در بازار مرغ وجود دارد، اما تفاوت مشکل امسال با سال گذشته در این است که سال قبل مشکل اصلی در مدیریت توزیع مرغ بود اما مشکل امسال در اصل کمبود نهاده است و قیمتهایی هم که ستاد تنظیم بازار برای فروش مرغ زنده تعیین کرده اصلا صرفه اقتصادی ندارد. در حال حاضر قیمت مرغ در عرضههای تربار ۲۴ هزار و ۹۰۰ تومان است اما خارج از میادین میوه و تربار و در سطح شهر نرخگذاریها متفاوت است و هر کیلو مرغ از ۲۵ تا ۳۲ هزار تومان و بدون هیچ نظارتی به فروش میرسد و نتیجه اینکه مردم ترجیح میدهند خریدهایشان را از میادین میوه و تربار انجام دهند ضمن اینکه کیفیت مرغهای توزیع شده در میادین تربار هم فرقی با مرغفروشیهای سطح شهر ندارد. اما امروز انتقادی که به تولیدات وجود دارد در خصوص وزن مرغ است و آن هم به دلیل این است که زمانی که مرغدار نهادهاش تمام میشود چارهای جز ارسال مرغها به کشتارگاه در اوزان و سن پایین ندارد. اما باید گفت تا زمانی که قیمت نهاده دامی دونرخی باشد حاصلی جز فساد و رانتی شدن ندارد تا امروز هیچکس از خارج کشور علوفه، جویا، کنجاله سویا و ذرت و… را جز با ارز ۴۲۰۰ تومانی وارد نکرده است و همه این نهادهها با این نرخ ارز بوده پس این قیمتهایی که در بازار آزاد نهادههای دامی وجود دارد چطور تعیین میشود و این بازار آزاد نهادههای دامی را از کجا تهیه میکند؟ چرا این تفاوت قیمت و رانت باید باشد؟ قیمت مرغی هم که امروز در بازار تعیین میشود حاصل ارز ۴۲۰۰ تومانی است حال اگر این ارز را ۲۰ هزار تومان یا ۲۴ هزار تومان مشخص کنند مسلم است که روی کالای نهایی تاثیرگذار خواهد بود، دولت باید فکر اساسی برای این موضوع کند، چراکه طبقات کمدرآمد و آسیبپذیر توان خرید مرغ با نرخهای بیشتر را ندارند. سرانه مصرف مرغ در ایران بین ۲۶ تا ۲۸ کیلوگرم و میانگین ۲۵ کیلوگرم است و اگر قیمت مرغ بیشتر شود این سرانه مصرف به ۱۰ کیلوگرم تنزل میکند پس ضرورت دارد تا دولت تصمیم درستی در این خصوص بگیرد که هم جلوی فساد و رانت در بخش نهادههای دامی گرفته شود و هم با تک نرخی کردن نهادههای دامی قیمت مرغ برای مصرفکننده افزایش پیدا نکند. وزارت جهاد کشاورزی که متولی تولید و توزیع است باید راهکاری در این خصوص ارایه دهد.